Zobacz wyniki
z TestMeToo

Informacje Cookies

Używamy plików cookies, aby ułatwić korzystanie z tego serwisu.

Zmień ustawienia swojej przeglądarki, jeżeli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na dysku Twojego komputera.

Sanofi

Strefa stresozaradnych

Strona główna Strefa Stresozaradnych

Jak zapanować nad lękiem związanym z jazdą samochodem i dużą prędkością?

Jak zapanować nad lękiem związanym z jazdą samochodem?

19.09.2017

Dr Anna Kwiecień

Samochód jest ważnym narzędziem pracy wielu milionów ludzi. Lęk związany z jazdą często utrudnia lub uniemożliwia wypełnianie obowiązków służbowych i rodzinnych. Osoby doświadczające lęku związanego z prowadzeniem pojazdu popełniają liczne błędy wynikające z nieuwagi. Jeżdżą przesadnie wolno, ostrożnie lub zachowują się agresywnie - trąbią, przeklinają, błyskają światłami, używają wrogich i obraźliwych gestów.

Do najczęstszych obaw należą:

  • Obawa przed utratą panowania nad samochodem, wypadek, zranienie;
  • Utrata panowania nad sobą, zawał, omdlenie. Obawa przed ponownym wystąpieniem silnych objawów fizycznych lęku (brak tchu, zawroty głowy, kołatanie serca, drżenie, ból w klatce piersiowej) – lęk przed lękiem;
  • Obawa przed krytyczną oceną innych ludzi.



Osoby doświadczające lęku związanego z prowadzeniem samochodu przewidują wystąpienie skrajnie niebezpiecznych lub nieprzyjemnych sytuacji, co skłania je do unikania zasiadania za kółkiem. Tym samym uniemożliwiają sobie przekonanie się, że napad lęku jest krótkotrwały i nie powoduje uszczerbku na zdrowiu.

Najskuteczniejszym sposobem opanowania lęku jest tak zwane testowanie rzeczywistości, czyli sprawdzanie co się stanie w danej sytuacji. Trening umiejętności za kierownicą i doskonalenie techniki jazdy pod okiem trenera również jest dobrym sposobem na odzyskanie poczucia kontroli nad pojazdem oraz zbudowania silnego poczucia własnej skuteczności. Szczególnie polecany jest trening jazdy defensywnej, podczas którego zyskujemy nawyk uważnego obserwowania otoczenia i przewidywania tego co się może wydarzyć na drodze. Adekwatnie do możliwości fizycznych powinniśmy zaplanować podróż, wirtualnie prześledzić trasę, podzielić ją na odcinki oraz wcześniej wybrać miejsca postojowe (zaleca się przerwy maksymalnie co 2-2,5 godziny). Działania te wzmocnią poczucie bezpieczeństwa, zapobiegną powstawaniu przemęczenia i negatywnych emocji związanych z jazdą.

Podróżowanie z osobą, która krytykuje styl jazdy innych kierowców, dla osób doświadczających lęku za kierownicą, jest jednym z najsilniejszych komponentów lękotwórczej sytuacji na drodze. Warto zatem dobierać towarzyszy podróży wolnych od skłonności do wydawania negatywnych ocen i udzielania „dobrych rad“ . W trakcie narastającego napięcia pojawiającego się podczas prowadzenia pojazdu, zalecane jest też głośne nazywanie tego co widzimy wokół siebie. Wyłączymy wówczas aktywność rejonów mózgu odpowiedzialnych za katastroficzne myślenie i galopujący lęk, a włączymy tryb uważnej, bezpiecznej jazdy. Wczesne rozpoznawanie sygnałów przepowiadających lęk i szybka reakcja np. oddychanie przeponą, napinanie mięśni pośladków, brzucha, ramion, powtarzanie uspokajających zdań, wspomaga odzyskanie kontroli nad sobą.

Literatura:
  • McEvoy, P.M. i inni. (2017). Mechanisms of change during attention training and mindfulness in high trait- anxious individuals: a randomized controlled study. Behavior Therapy, 48, 5, 678-694
  • Seligman, M., Walker, E.F., Rosenhan, D.L (2017). Psychopatologia. Poznań: Wydawnictwo Zysk i S-ka. Rozdział 5. Zaburzenia lękowe.
  • Taylor, J., Deane, F., Podd, J. (2002). Driving-related fear: A review. Clinical Psychology Review. 631-645
  • Taylor, J., Deane, F.D. (2000). Comaparison and characteristic of motor vehicle accident (MVA) and non-MVA driving fears. Journal of Anxiety Disorders, 3, 281-298.
  • Taylor, J.E., Deane, F.P., Podd, J.V. (2007). Driving fear and driving skills: Comaprison between fearful ad control samales using stanardised on- road assessment. Behaviour Research and therapy, 45, 805-818.